|
|
Научный доклад ID 2696 : 2025/4
СИСТЕМИТЕ ЗА БЕЗОПАСНОСТ В АВТОМОБИЛИТЕ – ПОЛОВА И АНАТОМИЧНА СПРАВЕДЛИВОСТ
Яна Нейчева Безопасността на пътя е един от най-важните елементи в съвременния автомобилен дизайн и остава ключов приоритет както за производителите, така и за законодателите. Въпреки напредъка на технологиите и наличието на все повече нови системи за безопасност, най-ефективната пасивна система остава изобретеният през далечната 1959 година предпазен колан. Системите за пасивна безопасност, включително предпазните колани, от десетилетия се проектират и тестват според физиологични данни на средностатистически мъже. По данни на Националната администрация по безопасност на движението в САЩ (NHTSA), правилно използваният предпазен колан намалява риска от смърт в челна катастрофа с 45-60% и риска от тежки наранявания с около 50%. Ниските хора с височина под 160 см, които са предимно представителите на нежния пол, са изложени на по-висок риск от нараняване от въздушните възглавници, тъй като седят по-близо до волана и таблото. Ново поколение краш тест манекени с точна женска анатомия – различно разпределение на маса, по-крехка костна структура, по-малка мускулна плътност и център на тежестта. Те отчитат важни биомеханични различия и се използват не само на пътническите места, но и на шофьорската седалка. Започва и все по-честото интегриране на интелигентни предпазни колани, като например адаптивните колани, които автоматично се регулират спрямо ръста и телосложението на пътника чрез сензори.
безопасност анатомична справедливост системиsafety anatomical justice systems.Яна Нейчева BIBLIOGRAPHY [1] WHO – Global status report on road safety 2023, World Health Organization, ISBN 9789240077614, Nalichen na: https://www.who.int/publications/i/item/978... ( [1] WHO – Global status report on road safety 2023, World Health Organization, ISBN 9789240077614, Наличен на: https://www.who.int/publications/i/item/978... ) [2] NHTSA – Traffic Safety Facts, Seat Belt Use in 2022, National Highway Traffic Safety Administration - Nalichen na: https://www.nhtsa.gov/risky-driving/seat-be... ( [2] NHTSA – Traffic Safety Facts, Seat Belt Use in 2022, National Highway Traffic Safety Administration - Наличен на: https://www.nhtsa.gov/risky-driving/seat-be... ) [3] Euro NCAP Official Website 2024 European New Car Assessment Programme - Nalichen na: https://www.euroncap.com/en | Euro NCAP, ( [3] Euro NCAP Official Website 2024 European New Car Assessment Programme - Наличен на: https://www.euroncap.com/en | Euro NCAP, ) [4] Transport Research Laboratory (TRL) – Polovi razlichiya pri krash testove - Nalichen na: https://trl.co.uk, ( [4] Transport Research Laboratory (TRL) – Полови различия при краш тестове - Наличен на: https://trl.co.uk, ) [5] Istoriya na tritochkoviya kolan – Volvo Cars Group, 2023 - Nalichen na: https://group.volvocars.com, ( [5] История на триточковия колан – Volvo Cars Group, 2023 - Наличен на: https://group.volvocars.com, ) [6] Nature (2019) Vulnerability of female drivers in crashes Scientific Reports, ISSN 2045-2322 - Nalichen na: https://www.nature.com/articles/s41598-019-... ( [6] Nature (2019) Vulnerability of female drivers in crashes Scientific Reports, ISSN 2045-2322 - Наличен на: https://www.nature.com/articles/s41598-019-... ) [7] Vehicle Safety: Better Data Needed on Crash Test Dummies, U.S. Government Accountability Office - Nalichen na: https://www.gao.gov/assets/gao-20-212.pdf, ... ( [7] Vehicle Safety: Better Data Needed on Crash Test Dummies, U.S. Government Accountability Office - Наличен на: https://www.gao.gov/assets/gao-20-212.pdf, ... ) [8] Female crash injury potential in real-world scenarios, 2011, University of Virginia, Biomechanics Group - Nalichen na: https://www.biomechanics.virginia.edu, ( [8] Female crash injury potential in real-world scenarios, 2011, University of Virginia, Biomechanics Group - Наличен на: https://www.biomechanics.virginia.edu, ... ) [9] Grozdanov V., Novite tehnologii podpomagat razvitieto na gradskata mobilnost, Nauchno prakticheska konferentsiya ”Mobilnost za edin svarzan svyat”, UNSS, 2017, ISBN 978-954-644-941-2, ( [9] Грозданов В., Новите технологии подпомагат развитието на градската мобилност, Научно практическа конференция ”Мобилност за един свързан свят”, УНСС, 2017, ISBN 978-954-644-941-2, ) [10] Viano, D.C., Parenteau, C.S. (2008) – SAE International, Female injury potential in real-world crashes, SAE International Journal, ISSN 1946-3936 - Nalichen na: https://doi.org/10.4271/2008-22-0011 | SAE / Scopus, ( [10] Viano, D.C., Parenteau, C.S. (2008) – SAE International, Female injury potential in real-world crashes, SAE International Journal, ISSN 1946-3936 - Наличен на: https://doi.org/10.4271/2008-22-0011 | SAE / Scopus, ) [11] Beltz, M. N. et al. (2022) – Sex Differences in Biomechanical Response, Sex Differences in Biomechanical Response to Motor Vehicle Crashes, Traffic Injury Prevention, ISSN 1538-9588 23 1 1 10, Nalichen na: https://doi.org/10.1080/15389588.2021.19784... | Scopus, ( [11] Beltz, M. N. et al. (2022) – Sex Differences in Biomechanical Response, Sex Differences in Biomechanical Response to Motor Vehicle Crashes, Traffic Injury Prevention, ISSN 1538-9588 23 1 1 10, Наличен на: https://doi.org/10.1080/15389588.2021.19784... | Scopus, ) [12] Bohman, K. et al. (2017) – Pregnant crash test dummy development, [13] Development of a pregnant crash test dummy, 2017, Traffic Injury Prevention, ISSN 1538-9588, https://doi.org/10.1080/15389588.2017.13046... Scopus, [14] Swedish Transport Administration (Trafikverket) – Gender Equity in Safety, [15] Gender equity in vehicle safety, 2021, Swedish Transport Administration (Trafikverket) - https://trafikverket.se/en/startpage/operat... [16] European Commission – Gender and Transport Policy (2020), [17] Gender perspectives in EU road safety policy, 2020, European Commission – Mobility & Transport - https://transport.ec.europa.eu, [18] Bose, D., Segui-Gomez, M., & Crandall, J. (2011). Vulnerability of female drivers involved in motor vehicle crashes: An analysis of US population-based data. American Journal of Public Health, 101(12), 2368–2373. doi:10.2105/AJPH.2011.300275, [19] Viano, D.C., & Parenteau, C.S. (2008). Female injury potential in real-world crashes. SAE Technical Paper Series,стр.. 2008-22-0010. doi:10.4271/2008-22-0010, [20] Carlsson, G. (2012). Addressing Gender Inequity in Road Safety. Swedish National Road and Transport Research Institute (VTI). [Onlayn] Nalichen na: https://www.vti.se, ( [Онлайн] Наличен на: https://www.vti.se, ) [21] National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA). (2022). Seat Belt Use in 2022: Overall Results. Traffic Safety Facts Research Note. Nalichen na: https://www.nhtsa.gov, ( [21] National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA). (2022). Seat Belt Use in 2022: Overall Results. Traffic Safety Facts Research Note. Наличен на: https://www.nhtsa.gov, ) [22] Volvo Car Group. (2020). EVA Initiative: Equal Vehicles for All. Nalichen na: https://group.volvocars.com/company/heritag... ( [22] Volvo Car Group. (2020). EVA Initiative: Equal Vehicles for All. Наличен на: https://group.volvocars.com/company/heritag... ) [23] World Health Organization (WHO). (2023). Global status report on road safety 2023. Geneva: WHO. Nalichen na: https://www.who.int/publications/i/item/978... ( [23] World Health Organization (WHO). (2023). Global status report on road safety 2023. Geneva: WHO. Наличен на: https://www.who.int/publications/i/item/978... ) |